Tiếng Nói Giáo Dân

BY Elizabeth Nguyễn

"Coi chừng, bước hụt chân làm gẫy lưng mẹ của bạn!" người bạn thân nhất của tôi cười to. Mẹ vạch cho thấy các vết thẹo lành còn lại những đốm trắng của những lần té trên nền xi măng, rồi cười khúc khích. Từ sự việc ấy chúng tôi chú ý hơn khi đi bộ đến trường trên khúc đường đầy nguy hiểm. Tôi tráng lại bằng phẳng những chỗ lồi lõm nguy hiểm khi mẹ nhịp nhịp đôi giày trên con đường đá thường đi. Một người mẹ bị té là một đe dọa lớn lao, một điều mà tôi không bao giờ mong ước cho mẹ tôi.

Những ngày mẹ tôi sống bên này bờ lục địa Thái Bình Dương trong một căn nhà thuộc một khu xóm nhỏ. Một số trong những người mẹ khác cũng giống như mẹ tôi mắc bịnh "mất trí nhớ."

Tôi không ngạc nhiên lắm khi mẹ tôi được định bịnh về mất trí nhớ. Trải qua nhiều năm, đôi mắt lạc quan của mẹ mờ dần và sự sinh động không còn như trước nữa. Sự tiến trình của bịnh chậm chạp và khó chịu. Lúc đầu mẹ nói diễu về sự quên đầu quên đuôi của bà, nhưng dần dần sự vui cười đó tan biến đi, thay thế bằng một sự vô dụng trầm trọng. Nơi khu thuộc về "xáo trộn tâm thần" của một nhà thương gần đó, họ chỉ cho tôi đọc những quyển sách có thể giúp tôi biết cách đối phó với hoàn cảnh. Họ rất tử tế và chăm lo. Phần cuộc đời còn lại của mẹ tôi,c ó vẻ là một con đường đầy kinh hoàng, tan vỡ và xé nát bởi cái hướng không thể tiên đoán được bịnh trạng sẽ xảy ra như thế nào.

"Liệu bà vẫn còn nhớ ai không?"

Đây là câu hỏi đầu tiên người ta hỏi khi tôi nói về bịnh trạng của mẹ tôi. Vì không hiểu sự tiến trình chậm chạp của bịnh, họ luôn hình dung điều tệ nhất, khi tôi nói mẹ tôi vẫn còn nhận ra tôi, họ quá đỗi ngạc nhiên và không tin điều ấy. Thật vậy, tôi đã nói với họ, mẹ tôi vẫn dí dỏm vui cười giống như khi mẹ giới thiệu tôi như mẹ của bà. Những từ ngữ của mẹ bắt đầu bình thường, những với sự cố gắng lớn lao, mẹ vẫn có những túi trí nhớ để dùng.

Một câu hỏi khác lại đến: "Liệu tôi vẫn còn nhớ mẹ? Ai là người đàn bà đó, một người nhìn giống mẹ tôi nhưng đôi mắt không giống như đôi mắt mẹ tôi chút nào?"

Bà là một người độc lập đã sống một mình trong hơn 20 qua sau cái chết của cha tôi. Không chuẩn bị cho sự góa bụa thình lình của bà, nhưng mẹ tôi đã trải qua nhiều năm chăm sóc sức khỏe tốt về thể lý, tinh thần, tài chánh và xã hội. Bà luôn cương quyết sống còn dù cho sự nghèo khó của thế hệ đầu tiên di cư, nhưng những năm sau cùng, bà cảm thấy mừng vui trong sự tự do mà bà không được dạy dỗ, huấn luyện để hy vọng điều ấy.

Bịnh mất trí nhớ, (Alzheimer) một tên trộm di động chậm chạp, đánh cắp sự tự do và để một người đàn bà không còn nhớ lịch sử cá nhân của chính mình, chồng bà đã mất bao nhiêu năm về trước. Bà không thể nhớ lại tiền bạc để ở đâu hay bao nhiêu tiền của đã có. Những năm còn lại bà sống trong một mái nhà mà bà không bao giờ gọi là một tổ ấm, và kéo dài một cảm giác bất bình thường mà bà không bao giờ hiểu, nhớ hay biết gì cả.

Một buổi sáng kia, cánh tay mẹ vòng qua cánh tay tôi, chúng tôi ra khỏi khu nhà của mẹ đang ở đi bộ vòng quanh khu phố. Con đường đi bộ ở trước nhà là con đường được phép đi chậm chạp đến một cây cổ thụ. Thình lình đôi giày cao cổ của tôi đâm sâu vào một cái rễ nhỏ và tôi ngã chồm về phía trước. Mẹ tôi phản ứng tức khắc, cánh tay bà mạnh hơn và kéo tôi lên. Tôi lấy lại thăng bằng và cười với mẹ như để biết ơn.

"Con có sao không?" Mẹ hỏi với sự quan tâm.

Tôi nhìn mẹ, ngạc nhiên thấy mẹ nhận ra sự vấp té của tôi. Mẹ già của tôi, người mẹ mà tôi luôn luôn biết, đang cười với tôi, đôi mắt trong sáng của mẹ, với mục đích sáng tỏ, không một dấu hiệu nào hay dữ kiện nào chứng tỏ sự lẫn lộn hay mất trí nhớ.

Thoáng một giây thật ngắn, tôi nhớ lại lần trước, nhiều năm về trước, khi tôi thấy mẹ cười với tôi cũng giống một cách như thế này hôm nay. Đó là một ngày mùa đông tuyết rơi. Thời tiết bão bùng suốt tuần và chiếc xe hơi cũ kỹ không thích mưa tuyết như chúng tôi, nó chết máy ngay sau khi tôi từ trong cửa hàng bước ra. Khi tôi vào xe ngồi với nhau, kiên nhẫn chờ đợi chiếc xe khác đến kéo đi, mẹ cởi đôi giày đẫm ướt của tôi và để bàn chân tôi dưới cái áo choàng của mẹ.

Chúng tôi vui cười và nói chuyện trong khi có một chiếc xe màu đỏ đến đậu phía sau xe chúng tôi trên dốc hướng xuống sườn đồi. Một người đàn bà quàng khăn quấn cổ màu đỏ và chiếc áo khoác màu xanh đậm đến một cái tiệm phía bên kia đường. Một cái gì ở kiếng chiếu hậu làm cho mẹ chú ý. Trong nháy mắt, mẹ tôi tông cánh cửa và đạp tôi ra ngoài đường, trong khi chiếc xe đỏ phía sau xe của chúng tôi tuột từ chỗ đậu xe và tung vào xe chúng tôi, rồi đụng vào chiếc xe phía trước mặt. May mắn thay tất cả chúng tôi đều an toàn. Tôi chui vào cánh tay mẹ trong mưa và quá đỗi ngạc nhiên. Mẹ ôm tôi chặt hơn và cười thoát nạn.

"Con có sao không?"

Mẹ không cần hỏi. Dĩ nhiên tôi không sao. Tôi đang ở trong vòng tay của mẹ tôi. Những cánh tay đó lúc bấy giờ quấn quanh tôi sau những bước chân run rẩy trên vệ đường, và cũng nụ cười đó làm cho tôi cảm thấy an toàn.


"Mẹ thương con nhiều lắm,"mẹ nói khi tôi hôn mẹ. "Mẹ không muốn bất cứ việc gì xảy ra cho con."

Tôi đã nghe mẹ nói nhiều lần câu này trong đời tôi, nhưng những lúc gần đây không còn nữa. Tôi quá vui mừng cảm thấy mẹ trở lại bình thường.

Chúng tôi tiếp tục đi xuống con đường nơi chúng tôi đã đi bộ nhiều lần một tuần, kể từ khi tôi dời mẹ về ở gần tôi hơn.

"Mẹ chưa bao giờ đi trên con đường này trong nhiều năm," mẹ lên tiếng. Khi mẹ quay lại, tôi đã biết mẹ thật của tôi đã đi xa một lần nữa rồi.

Không có gì trong đời, tôi có thể chuẩn bị cho tôi một công việc phức tạp về sự chăm sóc một người mẹ bị bịnh "mất trí nhớ." Người mẹ thân yêu ở một bên mà như một người xa lạ tôi chưa bao giờ biết. Sự liên hệ mật thiết êm đềm đang ở đây, nhưng hành động quen thuộc trở nên một sự lạnh lùng xa lạ. Có một điều buồn đau, than khóc cho người cha ra đi, nhưng người mẹ yêu thương vẫn có mặt đây, nhưng mẹ không còn biết gì nữa. Niềm đau là ở chỗ đó! Nỗi nhức nhối âm thầm cũng ở đó!

Cho dù tôi vẫn gặp mẹ rất thường, nhưng tôi vẫn nhớ mẹ tôi vô cùng. Tôi vẫn nôn nao lần gặp tới tôi sẽ cà nhắc đến thăm mẹ tôi, cảm nhận tình thương của mẹ quấn quanh tôi, và dù cho chỉ một phút, xin giữ tôi chống đỡ khỏi sự đớn đau vì phải mất mẹ!


* * *



Mẹ là dòng suối ngọt ngào. Mẹ là biển rộng tình thương. Dù cho mẹ thế nào đi nữa, chúng con vẫn mến thương mẹ, và vẫn nhớ mẹ mãi trong tâm hồn mình. Ở một nơi nào đó trên trời, mẹ đang an nghỉ và hưởng niềm vui bất tận. Xin mẹ nhớ và cầu cho chúng con được mến thương nhau và chia sẻ niềm vui bên nhau, mong có ngày gặp lại mẹ sum họp cùng một nơi vĩnh hằng.

Mồng một tháng bảy....